Türkmenistan’da birçok sektörde faaliyet gösteren Türk firma sayısı 600′ü aşmış durumdadır. Havaalanları, otoyollar, köprüler, fabrikalar, enerji santrallerinin yanı sıra Türkmenistan’ın Dubai’si olarak kabul edilen Avaza bölgesi Türk firmalar tarafından inşa edilmektedir. Türkmenistan ile Türkiye arasındaki ikili anlaşmaların sayısı 120′yi aşmış durumda olup, son 3 yıldaki iş hacminde %52 artış gerçekleşmiş ve toplam iş hacmi 3,5 milyar USD’a ulaşmış durumdadır.

Bütün bu olumlu görüntülerin yanında ilişkileri olumsuz etkilen bir kısım olaylarda Türk müteahhitliğinin imajına zarar vermektedir. Kılıç İnşaat Ticaret İhracat Sanayi A.Ş.’nin15 Aralık 2009 yılında Uluslararası Yatırım İhtilaf Çözüm Mahkemesi (ICSID) yapmış olduğu başvuru 2 Temmuz 2013 tarihinde sonuçlanmış olup, Kılıç İnşaat aleyhine sonuçlanmıştır. Elde edilen bilgiye göre olay şu şekilde gelişmiştir;

Kılıç İnşaat 2009 yılında Türkmenistan’da ihaleye katılarak inşaat ihalesini kazanmıştır. Ancak kısa süre içerisinde finansal yetersizlikten dolayı projeyi yürütemeyerek Türkmenistan’daki faaliyetini sona erdirip ülkeden çıkmıştır. Daha sonra Kılıç İnşaat Ticaret İhracat Sanayi A.Ş.’nın avukatlığını yürütmekte olan Wolterra&Fietta hukuk bürosu Türkmenistan Devleti aleyhine 275 Milyon USD zarara uğradığını gerekçe göstererek söz konusu miktarın ödenmesini talep etmiş ve ICSID nezdinde dava açmıştır. Türkmenistan Devletinin avukatlığını yürütmekte olan Curtis Mallet – Prevost, Colt & Molse LLP ise söz konusu şirketin gerek kamu idarelerinden ve gerekse bir çok yerel tedarikçilerden satın almış olduğu malların bedellerinin ödenmediğini bildirmiştir. Ayrıca söz konusu inşaat firmasının taşeronluğunu yürütmekte bir çok Türkmen firmaların alacaklarının tahsil edilmesi konularında yardım taleplerine ilişkin belgeleri mahkemeye ibraz ederek davanın reddini talep etmiştir.

7 Aralık 2010 tarihinde değerlendirmeye alınan dava ile ilgili Mahkeme Heyeti kararı 2 Temmuz 2013 tarihinde açıklamış ve Kılıç İnşaat Ticaret İhracat Sanayi A.Ş.’nin haksız olduğuna karar vermiştir. Karara göre Kılıç İnşaat Ticaret İhracat Sanayi A.Ş. Türkmenistan Devletine söz konusu ihale ile ilgili kayıpların telafisi amacıyla tazminat ödemesine ve ayrıca mahkeme masraflarının söz konusu firmadan tahsil edilmesine karar vermiştir.

Konuyla ilgili uzmanlar, bazı Türk firmaların sektörde yeterince tecrübeye sahip olmamaları, finansal yetersizlik ve yeterlilik kriterlerine uygun olmaması nedeniyle bu gibi durumlarla maalesef sıkça rastlanabileceğine dikkat çekiyorlar. Türkmenistan devlet yetkilileri bu tip olaylarla karşılaşılmaması için teknik ve finansal yeterliliğe sahip firmalara her zaman kapıların açık olduğunu bildirmektedir. Bilindiği üzere Türkmenistan’da ihalelerde eğer avans alınmamışsa teminat mektubu istenilmemektedir.

Kaynak: www.turkiye-turkmenistan.com